Kedim Kusuyor: Nedenleri ve Ne Zaman Veterinere Gitmeli?

Kusma mı, geri çıkarma mı?

İkisi aynı şey değildir ve hekiminiz ilk olarak bunu soracaktır. Kusmada kedi önce huzursuzlanır, yalanır, karnı kasılır ve öğürür; çıkan içerik genellikle kısmen sindirilmiştir, sıvı ya da köpüklü olabilir.

Geri çıkarmada (regürjitasyon) ise öğürme ve karın kasılması olmaz. Yiyecek zahmetsizce, çoğu zaman yemekten hemen sonra ve sindirilmemiş, tüp şeklinde gelir. Geri çıkarma daha çok hızlı yeme ya da yemek borusuyla ilgili sorunları düşündürür.

• Kusma: öğürme ve karın kasılması var, içerik kısmen sindirilmiş, sıvı ya da köpüklü olabilir.
• Geri çıkarma: zahmetsiz, yemekten hemen sonra, sindirilmemiş ve tüp şeklinde yiyecek.

Kediler neden kusar?

Kusmanın nedeni çoğu zaman tek bakışta anlaşılmaz. Aşağıdaki nedenler sık görülenlerdir; ama kusma tekrarlıyorsa nedeni ancak muayene ve gerekirse tahlillerle ortaya çıkar.

• Tüy yumağı: özellikle uzun tüylü kedilerde, yalanma sırasında yutulan tüyler midede birikir.
• Çok hızlı ya da çok fazla yemek: özellikle evde birden fazla kedi varsa ve yemek yarışa dönüyorsa.
• Ani mama değişikliği, mamaya karşı hassasiyet ya da alerji.
• İç parazitler: özellikle yavrularda ve düzenli parazit uygulaması yapılmayan kedilerde.
• Yabancı cisim: ip, iplik, lastik, oyuncak parçası gibi yutulan nesneler bağırsağı tıkayabilir.
• Zehirlenme: zambak türleri, bazı ev bitkileri, temizlik ürünleri ve insan ilaçları.
• Kronik hastalıklar: böbrek hastalığı, aşırı tiroid çalışması (hipertiroidi), şeker hastalığı, karaciğer ve pankreas hastalıkları, iltihaplı bağırsak hastalığı. Bunlar özellikle yaşlı kedilerde akla gelir.

Hemen veteriner hekime gitmeniz gereken durumlar

Aşağıdaki durumlardan biri varsa beklemeyin; en yakın veteriner kliniğine başvurun. Bu durumlarda online görüşme yalnızca yönlendirme yapabilir, muayenenin yerini tutmaz.

• Gün içinde birkaç kez tekrarlayan ya da durmayan kusma.
• Kusmukta kan ya da kahve telvesine benzeyen koyu içerik.
• Kusmaya çalışıp hiçbir şey çıkaramama, karında şişlik ya da dokununca ağrı.
• Belirgin halsizlik, saklanma, solgun diş etleri ya da nefes almada zorluk.
• Kusmayla birlikte ishal; özellikle yavru, yaşlı ya da kronik hastalığı olan kedilerde.
• Kedinin su da içememesi ya da içtiği suyu kusması.
• İp, iplik, ilaç, zambak ya da kimyasal bir madde yuttuğundan şüphelenmeniz.
• Erkek kedide kusmayla birlikte idrar yapmaya çalışıp yapamama: idrar yolu tıkanıklığı olabilir ve saatler içinde hayati tehlike yaratır.

Tek seferlik kusmada evde ne yapmalı?

Kediniz bir kez kustuysa ve sonrasında keyfi yerinde görünüyorsa, yani oynuyor, su içiyor ve tuvaletini normal yapıyorsa, çoğu zaman bir süre gözlemlemek yeterlidir. Bu süreçte dikkat etmeniz gerekenler:

• Temiz su her zaman ulaşabileceği bir yerde olsun.
• Kusma sonrası ne zaman ve ne kadar mama vereceğinizi hekiminize danışın; kedileri uzun süre aç bırakmayın. Kediler birkaç gün yemezse, özellikle kilolu kedilerde karaciğer yağlanması gibi ciddi sorunlar gelişebilir.
• Kusmuğun fotoğrafını çekin ve saatini not edin; hekiminiz için çok değerli bir bilgidir.
• Kusmanın tekrarlayıp tekrarlamadığını, iştahını ve tuvalet alışkanlığını izleyin.
• Kediye insan ilacı ya da internette önerilen ev ilaçlarını vermeyin.

Veteriner hekime neleri anlatmalısınız?

Hekiminiz doğru tanıya ne kadar çok bilgiyle başlarsa, gereksiz tahlil o kadar azalır. Görüşmeden önce şu soruların cevaplarını hazırlayın:

• Kusma ne zaman başladı, kaç kez oldu? Yemekle bağlantısı var mı?
• Kusmuk neye benziyordu: mama, tüy, köpük, sarı ya da yeşil sıvı, kan? Fotoğrafı varsa gösterin.
• İştahı, su tüketimi, dışkısı ve idrarı nasıl? Kilo kaybı fark ettiniz mi?
• Son zamanlarda mamasını değiştirdiniz mi, yeni bir ödül maması ya da ilaç başladınız mı?
• Evde bitki, temizlik ürünü, ip ya da küçük oyuncak gibi ulaşabileceği riskli şeyler var mı?
• Aşıları ve iç-dış parazit uygulamaları güncel mi?

Kusmayı önlemek için neler yapabilirsiniz?

Her kusmanın önüne geçilemez ama sık nedenlerin bir kısmı basit alışkanlıklarla azaltılabilir.

• Kedinizi düzenli tarayın; özellikle tüy döküm dönemlerinde tüy yumağı oluşumu azalır.
• Hızlı yiyen kediler için yavaş besleme kapları ya da günlük mamayı birkaç küçük öğüne bölmek işe yarayabilir.
• Mama değişikliğini ani yapmayın; eski ve yeni mamayı karıştırarak 7–10 günde geçin.
• İç ve dış parazit uygulamalarını hekiminizin önerdiği aralıklarla tekrarlayın.
• Zambak gibi kediler için zehirli bitkileri, ilaçları ve temizlik ürünlerini ulaşamayacağı yerde tutun.
• İp, iplik, lastik ve küçük oyuncak parçalarını oyun bittikten sonra kaldırın.

Online veteriner görüşmesi ne zaman yeterli?

Tehlike işaretlerinden hiçbiri yoksa, örneğin kediniz ara sıra tüy yumağı kusuyorsa, mama değişikliğinden sonra hafif bir sindirim sorunu yaşıyorsa ya da kusmanın ne kadar önemli olduğundan emin değilseniz, online görüşme iyi bir ilk adımdır. Hekim kusmuğun fotoğrafına ve kedinizin genel durumuna bakarak beklemenin mi, kliniğe gitmenin mi doğru olduğunu söyleyebilir.

Tehlike işaretlerinden biri varsa ise online görüşmeyle vakit kaybetmeyin; doğrudan kliniğe gidin.

Sık sorulan sorular